|
|
|
CUDZOZIEMIEC - każdy, kto nie posiada obywatelstwa
polskiego. |
|
|
do góry
 |
|
|
|
|
|
UCHODŹCA - osoba, która na skutek uzasadnionej obawy
przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności
do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych przebywa poza
granicami państwa, którego jest obywatelem, i nie może lub nie chce z powodu
tych obaw korzystać z ochrony tego państwa, albo która nie ma żadnego
obywatelstwa i znajdując się na skutek podobnych zdarzeń, poza państwem swojego
dawnego stałego zamieszkania nie może lub nie chce z powodu tych obaw powrócić
do tego państwa (art. 1A ust. 2 Konwencji Genewskiej z 1951 r.). |
|
|
do góry
|
|
|
|
|
|
STATUS UCHODŹCY - międzynarodowa forma ochrony
udzielana osobom, które na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w
kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych
lub przynależności do określonej grupy społecznej nie mogą lub nie chcą
korzystać z ochrony tego kraju. Status uchodźcy nadawany jest także małoletniemu
dziecku cudzoziemca, który uzyskał status uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej,
urodzonemu na tym terytorium. |
|
|
do góry
|
|
|
|
|
|
AZYL - forma ochrony udzielana cudzoziemcom w
sytuacji, gdy jest to niezbędne do zapewnienia im ochrony oraz gdy przemawia za
tym ważny interes Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzje w sprawach udzielania i
pozbawiania azylu wydaje Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po uzyskaniu zgody
ministra właściwego do spraw zagranicznych. Cudzoziemcowi, któremu udzielono
azylu, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydaje zezwolenie na osiedlenie się
oraz kartę pobytu. |
|
|
do góry
|
|
|
|
|
|
OCHRONA UZUPEŁNIAJĄCA - międzynarodowa forma ochrony
udzielana osobom, którym odmówiono nadania statusu uchodźcy, lecz którzy w
przypadku powrotu do kraju pochodzenia będą realnie narażeni na ryzyko doznania
poważnej krzywdy poprzez:
-orzeczenie kary śmierci lub egzekucję
-tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie
-poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia, wynikające z
powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji wewnętrznego
lub międzynarodowego konfliktu zbrojnego. |
|
|
do góry
|
|
|
|
|
|
KRAJ POCHODZENIA - państwo, którego obywatelem jest
cudzoziemiec, a w przypadku cudzoziemca, którego obywatelstwa nie da się ustalić
lub który nie posiada obywatelstwa żadnego państwa - państwo, w którym stale
zamieszkuje. |
|
|
do góry
|
|
|
|
|
|
TYMCZASOWE ZAŚWIADCZENIE TOŻSAMOŚCI CUDZOZIEMCA (TZTC) - dokument wydawany
cudzoziemcom ubiegającym się o nadanie statusu uchodźcy w okresie trwania
postępowania statusowego. Tymczasowe zaświadczenie tożsamości cudzoziemca, w
okresie swojej ważności, potwierdza tożsamość osoby, której zostało wydane, i
uprawnia tę osobę oraz małoletnie dzieci, których dane zostały tam wpisane, do
pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pierwszy dokument TZTC wydaje z
urzędu organ Straży Granicznej, który przyjął wniosek o nadanie statusu
uchodźcy. Kolejne dokumenty TZTC wymienia i wydaje Szef Urzędu do Spraw
Cudzoziemców na wniosek cudzoziemca. |
|
|
do góry
|
|
|
|
|
|
TYMCZASOWY POLSKI DOKUMENT PODRÓŻY DLA CUDZOZIEMCA -
wydaje się cudzoziemcowi posiadającemu zezwolenie na osiedlenie się, zezwolenie
na pobyt rezydenta długoterminowego WE lub zgodę na pobyt tolerowany,
posiadającemu status uchodźcy lub korzystającemu z ochrony uzupełniającej, który
podczas pobytu za granicą utracił swój dokument podróży albo którego dokument
podróży uległ zniszczeniu bądź utracił ważność, zamierzającemu powrócić na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdy uzyskanie przez niego innego dokumentu
podróży nie jest możliwe. Może być wydany cudzoziemcowi przebywającemu na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który nie posiada dokumentu podróży kraju
pochodzenia albo którego dokument podróży uległ zniszczeniu bądź utracił
ważność, zamierzającemu opuścić to terytorium, gdy uzyskanie przez niego innego
dokumentu podróży nie jest możliwe.
Tymczasowy polski dokument podróży dla cudzoziemca wydaje:
-za granicą - konsul;
-w kraju - wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca, a w
szczególnie uzasadnionych przypadkach - komendant placówki Straży Granicznej. |
|
|
do góry
|
|
|
|
|
|
KARTA POBYTU - potwierdza tożsamość cudzoziemca
podczas jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz uprawnia, wraz
z dokumentem podróży, do wielokrotnego przekraczania granicy bez konieczności
uzyskania wizy. Kartę pobytu wydaje wojewoda, który wydał zezwolenie na
zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na
pobyt rezydenta długoterminowego WE. Karta pobytu wydana cudzoziemcowi, który
uzyskał:
1) zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, jest ważna
przez okres tego zezwolenia;
2) zezwolenie na osiedlenie się, jest ważna 10 lat;
3) zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE, jest ważna 5 lat.
Karta pobytu jest dokumentem wydawanym także cudzoziemcom,
którzy uzyskali ochronę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W zależności od
rodzaju udzielonej ochrony zróżnicowany jest okres ważności wydanej
cudzoziemcowi karty pobytu. Okres ten wynosi:
1) 3 lata w przypadku nadania statusu uchodźcy;
2) 2 lata w sytuacji korzystania z ochrony uzupełniającej;
3) 1 rok w przypadku udzielenia zgody na pobyt tolerowany.
Cudzoziemcom posiadającym status uchodźcy lub korzystającym z
ochrony uzupełniającej kartę pobytu wydaje i wymienia Szef Urzędu do Spraw
Cudzoziemców. Osobom, którym udzielono zgody na pobyt tolerowany kartę pobytu
wydaje Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców lub Wojewoda. |
|
|
do góry
|
|
|
|
|
|
POLSKI
DOKUMENT PODRÓŻY DLA CUDZOZIEMCA - wydaje się na wniosek cudzoziemca, który
posiada zezwolenie na osiedlenie się, zezwolenie na pobyt rezydenta
długoterminowego WE lub korzysta z ochrony uzupełniającej, jeżeli utracił on
dokument podróży albo gdy jego dokument podróży uległ zniszczeniu bądź utracił
ważność, a uzyskanie przez cudzoziemca nowego dokumentu podróży nie jest
możliwe. Uprawnia do wielokrotnego przekraczania granicy i jest ważny przez
okres do 1 roku. Posiadanie polskiego dokumentu podróży nie zwalnia cudzoziemca
od obowiązku podjęcia działań w celu uzyskania dokumentu podróży. Polski
dokument podróży dla cudzoziemca wydaje wojewoda właściwy ze względu na miejsce
pobytu cudzoziemca. |
|
|
do góry
|
|
|
|
|
|
POLSKI DOKUMENT TOŻSAMOŚCI CUDZOZIEMCA - potwierdza
tożsamość cudzoziemca podczas pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i
nie potwierdza jego obywatelstwa. Dokument ten nie uprawnia do przekroczenia
granicy. Posiadanie przez cudzoziemca polskiego dokumentu tożsamości cudzoziemca
nie zwalnia od obowiązku uzyskania wizy, zezwolenia na zamieszkanie na czas
oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta
długoterminowego WE. Polski dokument tożsamości cudzoziemca może być wydany
małoletniemu cudzoziemcowi urodzonemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
przebywającemu na tym terytorium bez opieki rodziców, który nie posiada
dokumentu podróży, jeżeli nie sprzeciwia się temu interes Rzeczypospolitej
Polskiej oraz przemawia za tym dobro dziecka, a uzyskanie przez niego dokumentu
podróży napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody. W szczególnie
uzasadnionych przypadkach polski dokument tożsamości cudzoziemca może być wydany
cudzoziemcowi, który nie posiada żadnego obywatelstwa i przebywa na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej bez dokumentu podróży, jeżeli przemawia za tym interes
Rzeczypospolitej Polskiej oraz gdy uzyskanie przez cudzoziemca innego dokumentu
potwierdzającego tożsamość nie jest możliwe. Polski dokument tożsamości
cudzoziemca jest ważny przez okres do 1 roku. Po upływie terminu ważności może
być wydany kolejny dokument tożsamości na okres nie dłuższy niż 2 lata. Polski
dokument podróży dla cudzoziemca i polski dokument tożsamości cudzoziemca wydaje
wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca. |
|
|
do góry
|
|
|
|
|
|
DOKUMENT PODRÓŻY PRZEWIDZIANY W KONWENCJI GENEWSKIEJ (GDP)
- dokument podróży wydawany cudzoziemcom, którzy uzyskali status uchodźcy. Okres
ważności dokumentu GDP wynosi 1 rok. Dokument GDP wydaje i wymienia Szef Urzędu
do Spraw Cudzoziemców. |
|
|
do góry
|
|
|
|
|
|
WIZA - zezwolenie wydane cudzoziemcowi przez organ
polski lub organ, którego właściwość w tej sprawie wynika z postanowień umów
międzynarodowych obowiązujących Rzeczpospolitą Polską lub organ państw obszaru
Schengen, uprawniające go do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub
innych państw obszaru Schengen, przejazdu przez to terytorium i pobytu na nim w
czasie, w celu i na warunkach w nim określonych. |
|
|
do góry
|
|
|
|
|
|
WIZA POBYTOWA JEDNOLITA - wiza, o której mowa w art.
10 Konwencji Wykonawczej z dnia 19 czerwca 1990 r. do Układu z Schengen z dnia
14 czerwca 1985 r. między Rządami Państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki
Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia
kontroli na wspólnych granicach (Dz. Urz. UE L 239 z 22.09.2000, str. 19, z późn.
zm.). |
|
|
do góry
|
|
|
|
|
|
WIZA POBYTOWA KRAJOWA - wiza uprawniająca do wjazdu na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przejazdu przez to terytorium i pobytu na
nim. |
|
|
do góry
|
|
|
|
|
|
ZGODA NA POBYT TOLEROWANY - krajowa forma ochrony
cudzoziemców, która może zostać udzielona w wyniku przeprowadzenia następujących
postępowań:
a. postępowania o nadanie statusu uchodźcy
b. postępowania o pozbawienie azylu
c. postępowania o wydalenie
d. postępowania o udzielenie zgody na pobyt tolerowany ze
względu na niewykonalność decyzji o wydaleniu
e. postępowania o udzielenie zgody na pobyt tolerowany ze
względu na niedopuszczalność wydania cudzoziemca.
W przypadku postępowań wymienionych w pkt 1-3 zgoda na pobyt
tolerowany jest udzielana, jeżeli wydalenie cudzoziemca:
-mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby
jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby
zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo
karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu
sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie
praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada
1950 r.;
-naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji
o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4
listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach
dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20
listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi
psychofizycznemu. |
|
|
do góry
|
|
|
|
|
|
SZEF URZĘDU DO SPRAW CUDZOZIEMCÓW - jest centralnym
organem administracji rządowej właściwym w sprawach wjazdu cudzoziemców na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przejazdu przez to terytorium, pobytu na
nim i wyjazdu z niego, nadawania statusu uchodźcy, udzielania cudzoziemcom
azylu, udzielania ochrony uzupełniającej, wyrażania zgody na pobyt tolerowany
oraz udzielania ochrony czasowej, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych dla innych
organów. Minister właściwy do spraw wewnętrznych sprawuje nadzór nad Szefem
Urzędu. |
|
|
do góry
|
|
|
|
|
|
RADA DO SPRAW UCHODŹCÓW - organ administracji
publicznej rozpatrujący odwołania od decyzji i zażalenia na postanowienia wydane
przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w większości spraw związanych z
nadawaniem lub pozbawianiem statusu uchodźcy oraz udzielaniem lub pozbawianiem
ochrony uzupełniającej. Radzie do Spraw Uchodźców przysługują uprawnienia organu
wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Rada do Spraw Uchodźców jest także organem właściwym w sprawach wznowienia
postępowania, uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności wydanych decyzji
lub postanowień. |
|
|
do góry
|
|
|
|
|
|
KONWENCJA GENEWSKA - Konwencja dotyczącą statusu
uchodźców, sporządzoną w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119,
poz. 515 i 516). |
|
|
do góry
|
